قضاوت با شما: پیش‌گفتار کتاب ایران‌کد

دنياي امروز دنياي رقابت است و كسي در اين رقابت پيروز است كه توانمندتر ظاهر شود. اين جمله آغازين بسياري از نوشته‌هاي امروزي در حوزه رقابت‌پذيري، بهره‌وري و صنعت و هر مقاله‌اي در حوزه‌هاي مرتبط و در عين حال يك حقيقت غيرقابل انكار است. اين حقيقت در هر محيطي؛ اعم از زندگي شخصي و تحصيلي تا تجارت، صنعت و هر كسب و كاري مصداق دارد. اما پرسش اساسي اين است كه توانمندي يعني چه و چه كسي، چه شركتي و كدام كسب و كار را مي‌توان توانمند ناميد؟

هر يك از ما ممكن است با ديدگاه خود، سطح دانش و ادبيات خاص و واژگاني كه در گنجينه خود داريم، توانمندي را به گونه‌اي تفسير كنيم. اما بي‌شك نمي‌توان اين را ناديده گرفت كه توانمندي، نياز به دانايي دارد و دانايي شرط لازم توانمند بودن است.
وقتي به‌عنوان يك توليد‌كننده يا فعال اقتصادي محيط پيرامون خود؛ نيازهاي مخاطبين، نيازمندي‌هاي خود و آنچه كه با آن سر و كار داريم را خوب نشناسيم، و دانش و آگاهي ما در حداقل ممكن باشد، به مراتب سهم ما از موفقيت نيز حداقل خواهد بود.

به‌طور قطع بارها شنيده‌ايم كه مي‌گويند ما در عصر اطلاعات زندگي مي‌كنيم و حتي در حال گذار از اين عصر هستيم. اين تنها يك عبارت و عنوانی نمادين نيست بلكه واقعيت ديگري است. دانا كسي است كه از انبوه داده‌ها و اطلاعات موجود بهره‌برداري كند. يعني آنها را دريافت كند، تدوين كند، به كار بگيرد و از آن سود ببرد. شايد تصور كنيم منظور تنها خريد و فروش اطلاعات و سود بردن مستقيم از مبادله موجوديتي به نام اطلاعات است. خير، اين نيست.

ساده بنگريم. وقتي به‌عنوان توليد‌كننده، مي‌توانيم توليد مناسبي داشته باشيم كه جزئيات نياز مصرف‌كنندگان را بدانيم و اين همان مشخصات محصول ماست. وقتي مي‌توانيم براي آنچه توليد مي‌كنيم، منابع مناسب را تأمين كنيم كه منابع موجود را با حداكثر جزئيات موردنياز بشناسيم، خوب را از بد تشخيص دهيم، با كيفيت را از بي‌كيفيت بازشناسيم و به‌طور كلي منابع خود را مديريت كنيم. اين كاربري اطلاعات است و همين يعني دانایی، چرا كه مي‌دانيم چه مي‌كنيم. همان‌گونه كه مي‌دانيم منابع محدود هستند، ما نيز محدوديت‌هايي داريم و پول نيز ارزش دارد، پس نمي‌توانيم هزينه‌هاي خود را كنترل نكنيم. نمي‌توانيم منابع خود را به هدر بدهيم و اميد داشته باشيم كه در اين رقابت پيروز شويم.

اما اين تنها يك روي سكه است. فرض كنيم بخواهيم از اين اطلاعات بهره ببريم. با اين تنوع و حجم اطلاعاتِ گاه نامتجانس چه بايد كرد؟ چگونه نياز خود را اعلام كنيم؟ چگونه با بالادستي‌ها و پايين‌دستي‌هاي خود ارتباط برقرار كنيم؟ راهي جز هم‌زباني نيست، هرچند كه راه‌هاي زيادي براي اين هم‌زباني وجود دارد.

كدينگ يا كدگذاري يكي از اين راه‌هاست. حجم بزرگ و گسترده اطلاعات را با نمادهايي ساده و قابل انتقال بازنمايش مي‌دهيم. با كد، فارغ از زبان و گويش‌‌هاي خود، يكديگر را بهتر مي‌فهميم. پس كدينگ مي‌تواند و بايد ما را در بهره‌برداري از اطلاعات توانمند سازد.

پرسش ديگري در ذهن ايجاد مي‌شود. چگونه كدگذاري كنيم كه بهره‌برداري مناسب از اطلاعات صورت گرفته باشد و بتوان از آن استفاده كرد؟ اين پرسش نياز به تأمل دارد. شايد پاسخ آن دقيق نباشد يا دشوار باشد و البته يكتا نيز نيست، اما پاسخ دارد.

مدل‌هاي علمي و تئوريك مبتني بر نيازهاي اطلاعاتي به آن پاسخ داده‌اند و با تغييرات فناوري و تغيير نيازمندي‌ها و كاربري‌ها، پيوسته پاسخ‌ها و راه‌حل‌هاي مناسب ارائه كرده‌اند. اما تنها به همين بسنده نشده است. تجربه دنياي واقعي و آنان‌كه پيش‌رو در رقابت بوده‌اند و كدگذاري را آزموده‌اند و به نتايجي هم رسيده‌اند، نيز در يك سو قرار دارد.

آنچه در اين همايش با عنوان كدينگ و بهره‌وري در صنعت، با رويكردهاي مختلف از مديريت منابع با كدگذاري مطرح است و در نوشته پيش رو مشاهده مي‌شود، شعار نيست. حاصل نقطه‌نظرات علمي و كارشناسي و آزموده‌هاي شركت‌ها و صنايعي از همين مرز و بوم است كه برنامه‌ريزي كرده‌اند، دورانديشي داشته‌اند، بهره‌ور بودن را نشانه رفته‌اند، قبول زحمت و هزينه‌ كرده‌اند و به دستاوردهايي رسيده‌اند. ما نيز واسطه شده‌ايم تا نمونه‌هايي از اين تجربيات و اندكي از اين دانش را  به شما مشتاقان و علاقه‌مندان انتقال دهيم.

ما با عنوان ايران‌كد، به عنوان يك نهاد كه بخشي از مسئوليت كدگذاري در زنجيره تأمين را بر عهده دارد، تا كنون ادعا داشتيم كه كدگذاري اقلام در زنجيره‌هاي تأمين و درون بنگاه‌ها مي‌تواند به بهره‌وري منجر شود و دست كم بخشي از عملكرد بنگاه و زنجيره را بهبود دهد. اما اين ديگر يك ادعا نيست. شركت‌ها و صنايع نشان دادند كه اين نيز يك حقيقت است. حال قضاوت را به شما وا مي‌گذاريم و پاسخ اين پرسش كه "آيا كدگذاري مي‌تواند ارتقاي بهره‌وري را سبب شود؟" را در تعمق و تأمل شما در آن‌چه از اين مفاهيم در ذهن مي‌پرورانيد جستجو مي‌كنيم.

فایل فشرده کتاب همایش ایران‌کد و بهره‌وری در صنعت را با حجم تقریبی چهار مگابایت از اینجا دریافت کنید.